அனைவரும் தேர்தலில் போட்டியிட முடியாத ஈரானில் தற்போது எஞ்சியுள்ள தலைவர்கள் மற்றும் ஆட்சி முறையின் எதிர்காலம்

கடந்த சனிக்கிழமை ஈரானில் நடந்த பாரிய அமெரிக்க மற்றும் இஸ்ரேலிய தாக்குதலில், அந்நாட்டின் 86 வயதுடைய உச்ச தலைவர் அயதுல்லா அலி கமேனி, பாதுகாப்பு அமைச்சர் அசிஸ் நசீர்சாதே மற்றும் இராணுவத் தளபதி ஜெனரல் அப்துல் ரஹீம் மூசாவி உட்பட பல உயர்மட்ட இராணுவ அதிகாரிகள் உயிரிழந்துள்ளனர். 1979 ஆம் ஆண்டு முதல் நாட்டை ஆட்சி செய்யும் இஸ்லாமிய தலைமைக்கு எதிராக எழுந்து தங்கள் தலைவிதியை தங்கள் கைகளில் எடுத்துக்கொள்ளுமாறு அமெரிக்க ஜனாதிபதி டொனால்ட் டிரம்ப் ஈரானிய மக்களை இங்கு கேட்டுக்கொண்டுள்ளார்.

1989 இல் ரூஹோல்லா கொமேனியின் மறைவுக்குப் பிறகு ஈரானின் உச்ச தலைவராகப் பதவியேற்ற அலி கமேனி, நாட்டின் ஆயுதப் படைகளின் தலைவராகவும், அனைத்து கொள்கைகள் மற்றும் மத விவகாரங்கள் தொடர்பான இறுதி முடிவெடுப்பவராகவும் பணியாற்றினார். அவரது மறைவால் ஏற்பட்ட வெற்றிடத்தை நிரப்ப, புரட்சிகர பாதுகாப்புப் படையுடன் நெருங்கிய உறவுகளைக் கொண்ட அவரது இரண்டாவது மூத்த மகனும், மத்தியதர மதகுருவுமான மொஜ்தபா கமேனி அடுத்த உச்ச தலைவராக நியமிக்கப்படுவார் என்ற வதந்தி பரவி வருகிறது.

ஈரானின் அரசியல் கட்டமைப்பு என்பது தேர்ந்தெடுக்கப்பட்ட மற்றும் நியமிக்கப்பட்ட நிறுவனங்களின் கலவையைக் கொண்ட ஒரு இஸ்லாமிய குடியரசாகும். தற்போதைய அரசாங்கத்தின் தலைவராக, 2024 ஜூலை 28 அன்று பதவியேற்ற சீர்திருத்தவாதியும், முன்னாள் இருதய அறுவை சிகிச்சை நிபுணருமான ஜனாதிபதி மசூத் பெசெஷ்கியான் செயல்படுகிறார். அவருக்கு ஆதரவாக முதல் துணை ஜனாதிபதி முகமது ரேசா ஆரேஃப் செயல்படுகிறார். ஜனாதிபதி நான்கு ஆண்டு காலத்திற்கு தேர்ந்தெடுக்கப்படுகிறார். முதல் சுற்றில் எந்த வேட்பாளரும் 50% க்கும் அதிகமான வாக்குகளைப் பெற முடியாவிட்டால், முன்னணியில் உள்ள இரண்டு வேட்பாளர்களுக்கு இடையே இரண்டாவது சுற்று தேர்தல் நடத்தப்படும். 2015 அணுசக்தி ஒப்பந்தத்தின் முக்கிய பேச்சுவார்த்தையாளரான வெளியுறவு அமைச்சர் அப்பாஸ் அராக்சி வெளிவிவகாரங்களை வழிநடத்துகிறார். நாட்டின் சட்டமியற்றும் செயல்முறை 290 உறுப்பினர்களைக் கொண்ட இஸ்லாமிய ஆலோசனை சபை அல்லது பாராளுமன்றத்தால் மேற்கொள்ளப்படுகிறது. அதன் சபாநாயகராக பழமைவாத அரசியல்வாதியான முகமது பாகர் காலிபாஃப் 2025 மே 27 அன்று மீண்டும் தேர்ந்தெடுக்கப்பட்டார். நீதித்துறை கடுமையான தலைமை நீதிபதி கோலாம் ஹொசைன் மொஹ்செனி எஜேஹி என்பவரால் வழிநடத்தப்படுகிறது. இருப்பினும், அலி லாரிஜானி (அரசு கொள்கைகள்), அலி அக்பர் வெலாயதி (சர்வதேச விவகாரங்கள்), கமல் காராசி (வெளிநாட்டுக் கொள்கை) போன்ற ஆலோசகர்கள் மற்றும் பணியாளர் தலைவர் முகமது கோல்பாபயேகானி போன்ற கமேனியின் நெருங்கிய வட்டாரங்கள் அரசு கொள்கை உருவாக்கத்தில் பெரும் செல்வாக்கைச் செலுத்தின.

ஈரானின் தேர்தல் மற்றும் சட்டமியற்றும் செயல்முறை கார்டியன் கவுன்சில் (Guardian Council) எனப்படும் ஒரு சக்திவாய்ந்த அமைப்பால் கடுமையாகக் கட்டுப்படுத்தப்படுகிறது. உச்ச தலைவரால் நியமிக்கப்பட்ட 6 மதகுருமார்கள் மற்றும் பாராளுமன்றத்தால் அங்கீகரிக்கப்பட்ட 6 சட்ட அறிஞர்கள் உட்பட 12 உறுப்பினர்களைக் கொண்ட இந்த கவுன்சிலின் செயலாளராக அஹ்மத் ஜன்னதி செயல்படுகிறார். டெஹ்ரான் வெள்ளிக்கிழமை தொழுகை தலைவர் அஹ்மத் காதமி போன்ற தீவிரவாதிகளும் இதில் அடங்குவர். ஜனாதிபதித் தேர்தல், பாராளுமன்றத் தேர்தல், உள்ளாட்சி அமைப்புகள் மற்றும் நிபுணர்கள் சபைக்கான அனைத்து வேட்பாளர்களின் தகுதிகளை சரிபார்த்து அங்கீகரிக்கும் அதிகாரம் இந்த கவுன்சிலுக்கு உள்ளது. அத்துடன், இஸ்லாமிய சட்டம் அல்லது அரசியலமைப்பிற்கு முரணான பாராளுமன்ற மசோதாக்களை ரத்து செய்யும் அதிகாரமும் இதற்கு உண்டு. பல சீர்திருத்தவாத வேட்பாளர்கள் தகுதியற்றவர்களாக அறிவிக்கப்படுவதால், ஈரானிய தேர்தல்கள் முற்றிலும் சுதந்திரமானவை மற்றும் நியாயமானவை அல்ல என்று குற்றச்சாட்டுகள் எழுந்துள்ளன. அண்மையில் ஜனாதிபதி ரைசியின் மரணத்திற்குப் பிறகு நடைபெற்ற 2024 தேர்தல்களில் வாக்குப்பதிவு விகிதம் மிகக் குறைவாக இருந்ததற்கும் இதுவே காரணம்.

அலி கமேனியின் மறைவைத் தொடர்ந்து, புதிய உச்ச தலைவரை நியமிக்கும் பெரும் பொறுப்பு தற்போது முகமது-அலி மோவாஹெடி கர்மானி தலைமையிலான நிபுணர்கள் சபையிடம் ஒப்படைக்கப்பட்டுள்ளது. 88 இஸ்லாமிய சட்ட அறிஞர்களைக் கொண்ட இந்த அமைப்பு வத்திக்கானின் கார்டினல் சபையைப் போன்றது. இதன் உறுப்பினர்கள் எட்டு ஆண்டு காலத்திற்கு மக்களால் நேரடியாகத் தேர்ந்தெடுக்கப்பட்டாலும், அவர்களும் போட்டியிடுவதற்கு முன் கார்டியன் கவுன்சிலின் கடுமையான ஆய்வுக்கு உட்படுத்தப்பட வேண்டும். நாட்டின் அனைத்து தேர்தல்களின் செயல்பாட்டு மற்றும் நிர்வாகப் பணிகள் உள்துறை அமைச்சகம் மூலம் மேற்கொள்ளப்படுகின்றன.

ஈரானின் உள்நாட்டு ஆட்சி, வளப் பங்கீடு மற்றும் மத்திய அரசின் பிரதிநிதித்துவத்தை உறுதிப்படுத்த நான்கு முக்கிய நிலைகளைக் கொண்ட நிர்வாக அமைப்பு செயல்படுகிறது. அதன் முதன்மை நிர்வாக அலகாக 31 மாகாணங்கள் (Ostān) செயல்படுகின்றன. ஒவ்வொரு மாகாணத்தையும் உள்துறை அமைச்சகத்தால் நியமிக்கப்பட்ட ஆளுநர் ஒருவர் நிர்வகிக்கிறார். இந்த மாகாணங்கள், பிராந்திய ஆளுநர்களின் கீழ் நிர்வகிக்கப்படும் முக்கிய நகரங்களை மையமாகக் கொண்ட 429 முதல் 484 வரையிலான மாவட்டங்களாக (Shahrestān) பிரிக்கப்பட்டுள்ளன. இந்த மாவட்டங்கள் மீண்டும் நகர்ப்புற மற்றும் கிராமப்புற பகுதிகளை உள்ளடக்கிய 1,000 க்கும் மேற்பட்ட துணை மாவட்டங்களாக (Bakhsh) பிரிக்கப்படுகின்றன. இறுதியாக, அவை ஆயிரக்கணக்கான கிராமப்புற மாவட்டங்களாகவும் (Dehestān) மற்றும் சுதந்திர நகரங்களாகவும் பிரிக்கப்படுகின்றன. உயர் மட்ட நிர்வாகிகள் பெரும்பாலும் அரசாங்கத்தால் நியமிக்கப்பட்டாலும், உள்ளூர் மட்டத்திலான விவகாரங்களை நிர்வகிக்க 1999 ஆம் ஆண்டு முதல் ஒவ்வொரு நான்கு வருடங்களுக்கும் ஒருமுறை நகர மற்றும் கிராமப்புற சபைகளுக்கான பிரதிநிதிகள் மக்களால் நேரடியாகத் தேர்ந்தெடுக்கப்படுகிறார்கள்.