மெக்சிகோவில் மிகவும் தேடப்பட்ட குற்றவாளியும், கொடூரமான ஜலிஸ்கோ நியூ ஜெனரேஷன் (CJNG) போதைப்பொருள் கும்பலின் தலைவருமான 59 வயதான "எல் மென்சோ" என்ற நெமேசியோ ஒசெகுரா செர்வாண்டஸ், அவரைக் கைது செய்வதற்காக நடத்தப்பட்ட ஒரு சிறப்பு இராணுவ நடவடிக்கையின் போது உயிரிழந்தார். முன்னாள் பொலிஸ் அதிகாரியான அவர், தனது ஆதரவாளர்களுக்கும் இராணுவத்திற்கும் இடையே ஏற்பட்ட கடுமையான மோதல்களில் பலத்த காயமடைந்து, ஞாயிற்றுக்கிழமை மெக்சிகோ நகரத்திற்கு கொண்டு செல்லப்பட்டபோது உயிரிழந்ததாக அந்நாட்டு பாதுகாப்பு அமைச்சகம் உறுதிப்படுத்தியுள்ளது.
மெக்சிகன் சிறப்புப் படையினரால் திட்டமிடப்பட்டு தொடங்கப்பட்ட இந்த நடவடிக்கைக்கு, அந்நாட்டு விமானப்படை மற்றும் தேசிய பாதுகாப்புப் படையின் விமானங்கள் பயன்படுத்தப்பட்டன. இதற்கான முக்கியமான உளவுத் தகவல்கள் அமெரிக்காவால் வழங்கப்பட்டன. மேற்கு ஜலிஸ்கோ மாகாணத்தின் டபல்பா (Tapalpa) நகரில் நடந்த இந்த நடவடிக்கையின் போது, CJNG கும்பலின் நான்கு உறுப்பினர்கள் கொல்லப்பட்டனர் மற்றும் மூன்று இராணுவ வீரர்கள் காயமடைந்தனர். மேலும், கவச வாகனங்கள் மற்றும் ராக்கெட் லாஞ்சர்கள் உட்பட ஒரு பெரிய ஆயுதக் கிடங்கு இராணுவத்தால் கைப்பற்றப்பட்டது.
எல் மென்சோவின் மரணத்திற்கு பதிலடியாக, அவரது போதைப்பொருள் கும்பல் எட்டு மாகாணங்களில் பாதுகாப்புப் படையினர் மீது தாக்குதல் நடத்தி, வாகனங்களை எரித்து, சாலைத் தடைகளை ஏற்படுத்தி பெரும் குழப்பத்தை உருவாக்கியுள்ளது. வரவிருக்கும் FIFA உலகக் கோப்பை போட்டிக்கு விருந்தளிக்கும் குவாடலஜாரா (Guadalajara) நகரம் உட்பட பல நகரங்களில் வாகனங்கள் எரிக்கப்பட்டதால் புகை மண்டலங்கள் எழுந்ததாக நேரில் கண்டவர்கள் தெரிவித்தனர். ஜலிஸ்கோ கடற்கரையில் அமைந்துள்ள பிரபலமான சுற்றுலாப் பகுதியான புவேர்ட்டோ வல்லார்டா (Puerto Vallarta) இல் நிலவும் இந்த அமைதியற்ற சூழ்நிலை காரணமாக ஆயிரக்கணக்கான சுற்றுலாப் பயணிகள் அங்கு சிக்கித் தவிப்பதாக தகவல்கள் தெரிவிக்கின்றன.
இந்த ஆபத்தான சூழ்நிலையை எதிர்கொண்டு, ஜலிஸ்கோ மாகாண ஆளுநர் பாப்லோ லெமஸ் நவரோ ஒரு சிவப்பு எச்சரிக்கையை வெளியிட்டு, மக்கள் வீடுகளை விட்டு வெளியேற வேண்டாம் என்றும், மாகாணத்தில் பொது போக்குவரத்து சேவைகள் முழுமையாக நிறுத்தப்பட்டுள்ளதாகவும் சமூக ஊடகங்கள் மூலம் அறிவித்தார். மேலும், ஜலிஸ்கோ, தமௌலிபாஸ் மற்றும் மிகோகன், குரேரோ மற்றும் நியூவோ லியோன் ஆகிய பகுதிகளில் உள்ள அமெரிக்க குடிமக்களும் பாதுகாப்பான இடங்களில் தங்குமாறு அமெரிக்க வெளியுறவுத்துறை எச்சரித்துள்ளது. பாதுகாப்பு நிலைமையைக் கருத்தில் கொண்டு, யுனைடெட், அமெரிக்கன் மற்றும் ஏர் கனடா விமான சேவைகள் தங்கள் விமானங்களை ரத்து செய்துள்ளன, மேலும் டெல்டா விமான சேவைக்கு சொந்தமான ஒரு விமானம் வேறு இடத்திற்கு திருப்பி விடப்பட்டுள்ளது. இருப்பினும், மெக்சிகோ ஜனாதிபதி கிளாடியா ஷெய்ன்பாம் பார்டோ, மக்கள் அமைதியாக இருக்குமாறும், நாட்டின் பெரும்பாலான பகுதிகளில் அன்றாட நடவடிக்கைகள் வழக்கம் போல் நடைபெறுவதாகவும் கேட்டுக்கொண்டார்.
அமெரிக்காவிற்கு கோகோயின், மெத்தம்பேட்டமைன் மற்றும் ஃபென்டானில் போன்ற போதைப்பொருட்களை பெருமளவில் கடத்திய இந்த கும்பலின் தலைவரைப் பற்றிய தகவலுக்கு அமெரிக்க வெளியுறவுத்துறை முன்னர் 15 மில்லியன் டாலர் (11.1 மில்லியன் பவுண்டுகள்) வெகுமதியை அறிவித்திருந்தது. முன்னாள் அமெரிக்க துணை வெளியுறவுச் செயலாளரும், மெக்சிகோவுக்கான முன்னாள் தூதுவருமான கிறிஸ்டோபர் லேண்டோ, எல் மென்சோ உலகின் மிகக் கொடூரமான மற்றும் இரத்த வெறி கொண்ட போதைப்பொருள் கடத்தல்காரர்களில் ஒருவர் என்று கூறுகிறார். அமெரிக்க போதைப்பொருள் அமலாக்க நிர்வாகத்தின் (DEA) சர்வதேச நடவடிக்கைகளின் முன்னாள் தலைவர் மைக் விஜில், இந்த நடவடிக்கையை போதைப்பொருள் கடத்தல் வரலாற்றில் எடுக்கப்பட்ட மிக முக்கியமான நடவடிக்கைகளில் ஒன்றாக சுட்டிக்காட்டியுள்ளார்.
இந்தக் கொலை, மெக்சிகோ ஜனாதிபதி போதைப்பொருள் கும்பல்களுக்கு எதிராக நடத்தி வரும் போரில் ஒரு குறிப்பிடத்தக்க வெற்றியாகக் கருதப்படுகிறது. மெக்சிகோவை போதைப்பொருள் கும்பல்கள் ஆட்சி செய்கின்றன என்றும், எனவே மெக்சிகன் மண்ணிலேயே அவர்களை ஒடுக்க நடவடிக்கை எடுக்கப்படும் என்றும் அமெரிக்க ஜனாதிபதி டொனால்ட் டிரம்ப் கடந்த ஜனவரியில் கூறியதற்கு, அமெரிக்க படைகளை தங்கள் எல்லைக்கு அனுப்புவது ஒருபோதும் சாத்தியமில்லை என்று ஜனாதிபதி கடுமையாக பதிலளித்திருந்தார். இந்த வெற்றி இரு நாடுகளுக்கும் இடையிலான உறவுகளை வலுப்படுத்த வழிவகுக்கும் என்றாலும், கும்பலின் வன்முறை எதிர்வினைகளை பாதுகாப்புப் படையினர் விரைவாகக் கட்டுப்படுத்தத் தவறினால், அரசாங்கத்தின் வெற்றி மங்கலாகிவிடும் அபாயமும் உள்ளது.
2010 இல் ஜலிஸ்கோ மாகாணத்தில் தனது அதிகாரத்தை விரிவுபடுத்தத் தொடங்கிய CJNG கும்பல், தற்போது மெக்சிகோ முழுவதும் மற்றும் 50 அமெரிக்க மாநிலங்களிலும் செயல்படும் ஒரு வலையமைப்பாகும், இது சக்திவாய்ந்த சினலோவா (Sinaloa) கும்பலுக்கு ஒரு பெரிய சவாலாக உள்ளது. ராக்கெட் தாக்குதல்கள் மூலம் பாதுகாப்புப் படையினரின் ஹெலிகாப்டர்களை சுட்டு வீழ்த்துவதிலும், டஜன் கணக்கான அரசு அதிகாரிகளைக் கொன்று அவர்களின் சடலங்களை பாலங்களில் தொங்கவிடுவதன் மூலம் எதிரிகளை அச்சுறுத்துவதிலும் இவர்கள் பிரபலமாக உள்ளனர். இந்த கும்பல் ஃபென்டானில் உற்பத்தியில் பில்லியன் கணக்கான வருவாயை ஈட்டுகிறது. ஜூன் 2025 இல் வெளியிடப்பட்ட அமெரிக்க சுங்கம் மற்றும் எல்லைப் பாதுகாப்புத் தரவுகளின்படி, அக்டோபர் 2024 முதல் அமெரிக்காவில் கைப்பற்றப்பட்ட 9,200 பவுண்டுகள் (4,182 கிலோகிராம்) ஃபென்டானிலில் 96% மெக்சிகோவின் தென்மேற்கு எல்லை வழியாக வந்தவை, கனடா எல்லையில் 1% க்கும் குறைவாகவே கைப்பற்றப்பட்டது. மீதமுள்ளவை கடல் வழியாக அல்லது பிற சோதனைச் சாவடிகள் வழியாக கொண்டுவரப்பட்டவை.
