அமெரிக்காவுக்கும் ஈரானுக்கும் இடையிலான இராஜதந்திர பேச்சுவார்த்தைகள் தொடர்பாக தற்போது பல தீவிரமான பிரச்சினைகளும் கேள்விகளும் எழுந்துள்ளதாக தகவல்கள் தெரிவிக்கின்றன. இந்த அணுசக்தி ஒப்பந்தத்தை வரலாற்றின் மிக மோசமான ஒப்பந்தம் என்று விமர்சித்த டொனால்ட் டிரம்ப், இதற்காக 20 மாதங்களுக்கும் மேலாக பல நிபுணர்களின் உதவியைப் பெற்றிருந்தார்.
தற்போதைய அமெரிக்க முயற்சிகளின் தீவிரத்தன்மை, அதற்காக அமைக்கப்படும் பணிக் குழுக்களின் எண்ணிக்கை, சம்பந்தப்படும் நிபுணர்களின் அளவு மற்றும் எதிர்கால கால அட்டவணை குறித்து வெளிநாட்டு இராஜதந்திரிகளும் நிபுணர்களும் உன்னிப்பாகக் கவனிக்கின்றனர். ஐரோப்பிய கவுன்சிலின் ஈரான் நிபுணர் எலி ஜெரன்மாயே கருத்துப்படி, இந்த பணிக் குழுக்களில் அனுபவம் வாய்ந்த மற்றும் பொறுப்புள்ள நபர்கள் ஈடுபடுவார்கள் என்று ஐரோப்பிய தரப்பினர் எதிர்பார்க்கின்றனர். ஸ்டீவ் விட்கோஃப் மற்றும் ஜாரெட் குஷ்னர் தலைமையில் ஜெனீவாவில் நடைபெற்ற பேச்சுவார்த்தைகளில் சிக்கலான பிரச்சினைகளுக்கு போதுமான கவனம் செலுத்தப்படவில்லை என்பதையும் அவர் சுட்டிக்காட்டுகிறார்.2015 ஆம் ஆண்டு ஒப்பந்தத்தை விட குறைவான தாக்கத்தை ஏற்படுத்தும் ஒரு ஒப்பந்தத்திற்கு டிரம்ப் ஒப்புக்கொள்வாரா என்று ஐரோப்பிய நாடுகள் உன்னிப்பாகக் கவனிக்கின்றன. இங்கு மிகவும் கவனிக்கப்படும் ஒரு விடயம் என்னவென்றால், ஈரானிடம் உள்ள 970 பவுண்டுகள் (440 கிலோகிராம்) உயர் செறிவூட்டப்பட்ட யுரேனியம் கையிருப்புக்கு என்ன நடக்கும் என்பதுதான், இது வெடிகுண்டுகளை உற்பத்தி செய்யும் நிலைக்கு அருகில் உள்ளது. கடந்த புதன்கிழமை கையெழுத்திடப்பட்ட புரிந்துணர்வு ஒப்பந்தத்தின்படி, இந்த யுரேனியம் கையிருப்பு 2015 ஒப்பந்தத்தின்படி 3.67 சதவீத குறைந்தபட்ச நிலைக்கு நீர்த்துப்போகச் செய்யப்பட உள்ளது. இருப்பினும், 2015 ஒப்பந்தத்தைப் போலல்லாமல், இந்த அனைத்து யுரேனியம் கையிருப்புகளும் ஈரானிலிருந்து அகற்றப்படாமல், அந்த நாட்டிலேயே வைக்கப்படும், இதன் மூலம் எதிர்காலத்தில் இரகசியமாகவோ அல்லது இடைநிறுத்த காலத்திற்குப் பிறகு மீண்டும் யுரேனியத்தை செறிவூட்டும் வாய்ப்பு ஈரானுக்கு கிடைக்கும்.
இந்த ஒப்பந்தங்களில் விசாரணை மற்றும் கண்காணிப்பு செயல்முறை மிகவும் முக்கியமானதாகும், மேலும் யுரேனியம் நீர்த்துப்போகச் செய்யும் செயல்முறையை மேற்பார்வையிடும் பொறுப்பு சர்வதேச அணுசக்தி முகமைக்கு (IAEA) வழங்கப்பட்டுள்ளது. ஆய்வாளர்களுக்கு முன் அறிவிப்பு இல்லாமல் திடீர் ஆய்வுகளை மேற்கொள்ள ஈரான் விரைவான அணுகலை வழங்குகிறதா மற்றும் ஆய்வு நிறுவனங்களைத் தவிர்க்க முயற்சிக்கிறதா என்பது குறித்து கேள்விகள் உள்ளன. கடந்த காலங்களில், சர்வதேச அணுசக்தி முகமை நடுநிலையானது அல்ல என்று கூறி ஆய்வாளர்களை ஈரான் தவறாக வழிநடத்தியதாக குற்றச்சாட்டுகளும் எழுந்துள்ளன. நெருக்கடி ஆய்வு குழுவின் அலி வாயேஸ் சுட்டிக்காட்டுவது என்னவென்றால், தற்போதைய போர்ச் சூழல் காரணமாக ஈரானில் ஒரு தீவிரவாத அரசாங்கம் உருவாகியுள்ளது, மேலும் தாக்குதல்களில் இருந்து தங்களைப் பாதுகாத்துக் கொள்ள அணு ஆயுதங்களை உற்பத்தி செய்வதற்கான தூண்டுதல் அவர்களுக்கு அதிகரித்துள்ளது.
ஹோர்முஸ் நீரிணையின் பாதுகாப்பு மற்றும் போக்குவரத்து தொடர்பான பிரச்சினையும் இங்கு முக்கியமாக விவாதிக்கப்படுகிறது. பேச்சுவார்த்தை காலத்தில் சுதந்திரமான போக்குவரத்துக்கு ஈரான் ஒப்புக்கொண்டாலும், அதன் எதிர்காலம் குறித்து இறுதி முடிவு எடுக்கப்படவில்லை. சர்வதேச சட்டங்களுக்கு முரணாக, ஈரான் அதன் வழியாகச் செல்லும் கப்பல்களில் இருந்து "பராமரிப்பு" அல்லது "சுற்றுச்சூழல்" கட்டணங்களை வசூலிக்க முயற்சிக்கிறது, இதற்கு அமெரிக்கா உட்பட ஆசிய மற்றும் ஐரோப்பிய நாடுகள் எதிர்ப்பு தெரிவிக்கின்றன. ஓமன் மற்றும் ஐக்கிய அரபு எமிரேட்ஸுக்கு ஹோர்முஸ் நீரிணைக்கு வெளியே எண்ணெய் ஏற்றுமதி செய்வதற்கான மாற்று வழிகள் இருந்தாலும், குவைத், கத்தார் மற்றும் பஹ்ரைன் போன்ற நாடுகள் ஈரானின் கோரிக்கைகளுக்கு இணங்கினால் கடுமையான பொருளாதார சரிவை சந்திக்க நேரிடும். இதற்கிடையில், சவுதி அரேபியா பிராந்திய பாதுகாப்பு மற்றும் ஆக்கிரமிப்பு அல்லாத ஒப்பந்தம் குறித்து பேச்சுவார்த்தை நடத்த எதிர்பார்க்கிறது.
ஈரானின் ஏவுகணை சக்தியைக் கட்டுப்படுத்துவது அமெரிக்காவின் மற்றொரு நோக்கமாக இருந்தாலும், புதன்கிழமை எட்டப்பட்ட ஒப்பந்தங்களில் ஏவுகணைகள் தொடர்பான விடயங்கள் சேர்க்கப்படவில்லை. ஈரானிய ஏவுகணைகள் இஸ்ரேல், வளைகுடா நாடுகள் மற்றும் ஐரோப்பாவை கூட அடையக்கூடிய திறன் கொண்டிருப்பதால், ஐரோப்பிய நாடுகள் இது குறித்து மிகுந்த கவனம் செலுத்துகின்றன. ஏவுகணைகள் மற்றும் எண்ணெய் தடைகளை நீக்குவதற்கும், ஈரானின் இறையாண்மையை மதிப்பதற்கும் அமெரிக்கா ஒப்புக்கொண்டதால், ஈரானிய அரசாங்கத்திற்கு புதிய நிதியும் பலமும் கிடைத்துள்ளது. நம்பகமான இராணுவ அச்சுறுத்தல் இல்லாததால் அமெரிக்காவின் செல்வாக்கு செலுத்தும் திறன் குறைந்துள்ளது, மேலும் நவம்பரில் நடைபெறவுள்ள இடைக்காலத் தேர்தல்கள் மற்றும் நாட்டில் நிலவும் போர் எதிர்ப்பு மனப்பான்மை காரணமாக டிரம்ப் நிர்வாகம் இந்த நடவடிக்கையை எடுத்துள்ளது. எலியட் ஆப்ராம்ஸ் போன்ற நிபுணர்கள், இது ஈரானிய அரசாங்கத்தின் ஆயுளை நீட்டிக்கும் என்றும், தங்கள் அரசாங்கத்திற்கு எதிராகப் போராடும் மக்களுக்கு வாஷிங்டனில் இருந்து எந்த ஆதரவும் கிடைக்காது என்ற செய்தியை இது அளிக்கும் என்றும் கூறுகின்றனர்.